Apocynaceae

แพงพวยฝรั่ง

ชื่อวิทยาศาสตร์: Catharanthus roseus L.
วงศ์ : Apocynaceae
ชื่อสามัญ : Madagascar Periwinkle, West Indian Periwinkle
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก สูงได้ถึง 80 ซม. ลำต้นและกิ่งก้าน มีขนละเอียดปกคลุม ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงตรงกันข้าม ก้านใบยาว 2-8 มม. ใบเกลี้ยง รูปไข่ถึงไข่กลับ ยาว 1.5-6 ซม. กว้าง 0.6-2.6 ซม. ปลายใบมนหรือกลม มีติ่งที่ปลายใบ โคนใบกลม หรือรูปลิ่ม มีเส้นใบแขนงจำนวน 7-10 คู่ เป็นสันนูนชัดเจน มีขนปกคลุม ดอกเป็นดอกช่อ จำนวน 1-2 ดอก ออกที่ปลายกิ่ง มีขนปกคลุม กลีบเลี้ยงจำนวน 5 กลีบ เชื่อมติดกันที่โคนกลีบ ส่วนปลายแยกเป็นแฉกปลายแหลมขนาดเล็ก 5 แฉก ขนาดยาว 1.5-5 มม. กว้าง 0.5-0.7 มม. มีขนปกคลุม กลีบดอกมีสีขาว, ชมพู-ม่วง, ชมพู หรือชมพูขาว รูปหลอดยาว ปากเปิด ยาว 2.3-2.9 ซม. ผิวนอกมีขนสั้นปกคลุม กลีบดอกส่วนปากเปิด แยกเป็น 5 กลีบ รูปไข่กลับ ขนาดยาว 1.3-2 ซม. เกสรเพศผู้ตั้งอยู่ที่กลีบดอกส่วนปลายหลอด ก้านชูอับเรณูยาว 0.4 มม. รังไข่รูปไข่ ยาว 1.9-3 มม. มีขนปกคลุมก้านชูเกสรเพศเมียและเกสรเพศเมีย รวมกันยาว 1.9-2.1 ซม. ผลเป็นชนิดผลคู่ แห้งแล้วแตกแนวเดียวตามยาว ปลายแหลม มีขนบางปกคลุม ยาว 1.5-2.5 ซม. กว้าง 1.5-3 มม. มีเมล็ดหลายเมล็ดภายใน
ส่วนที่เป็นพิษ : ทุกส่วนของต้น (โดยเฉพาะใบ) พบ alkaloids มากกว่า 80 ชนิด ที่สำคัญได้แก่ Ibogaine-like alkaloids, Vinblastine, Vincristine, Vinrosidine, Lenrosine, Lenrosivine, Rovidine, Carosine, Perivine, Perividine, Vindolinine และ Pericalline
การเกิดพิษ : ใบทำให้ท้องเดินและมีฤทธิ์กระตุ้นหัวใจ และอาจหมดสติได้